Hemoroidal Hastalığı Önleyici Tedaviler

Hemoroidal hastalığı önleyici tedaviler hakkında yaşam tarzı değişiklikleri, evde bakım yöntemleri ve cerrahi seçenekler hakkında kapsamlı rehber.

Hemoroidal hastalık yani hepimizin vücudunda doğal yapı olarak bulunan hemoroidlerin hastalanması oldukça sık görülen bir durumdur. Toplumda her iki kişiden biri hayatının bir döneminde hemoroidal hastalık şikayetlerinden muzdarip olabilmektedir.

Hemoroidlerin hastalanıp semptomatik hale gelmesi durumunda 2 belirgin şikayet oluşur. Bunlar sarkma (halk arasında meme yapma şeklinde ifade edilir) diğeri ise kanamadır.

Makat bölgesinde oluşan tüm hastalıkların altında yatan ana 2 neden burada da önemli rol oynamaktadır. Bunlar beslenme alışkanlıklarındaki uzun süreli yanlışlar ve tuvalet alışkanlıklarında yapılan hatalardır. Hastalığın oluşma mekanizmasındaki bu iki nedenin düzeltilmesi hem hastalığın oluşmasını engelleyecek hem de daha etkin tedavi edilebilmesine olanak sağlayacaktır.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Beslenme: Diyette alınan lif miktarı sağlıklı dışkılayabilmede anahtar rol oynamaktadır. Sağlıklı bir bireyin günlük 25-35 gr. kadar lifi diyetle alması gerekmektedir. Hastalarımız lif ya da posanın diyette sertleşerek kabızlığı artıracağını düşünebilmektedir. Ancak düşünülenin aksine kabızlığın engellenebilmesi için ilk şart yumuşak (ishal değil) kıvamda gaitanın oluşturulabilmesidir. Lif takviyesinin gıda ile yeterince alınamadığı durumlarda lifin gıda takviyesi olarak da alınabileceği akılda tutulmalıdır.

Sıvı Tüketimi: Yine sağlıklı bir şekilde dışkılayabilmek ve kabızlığı engellemek için günde 2-3 litre kadar suyun tüketilmesi gerekmektedir.

Egzersiz: Düzenli egzersiz yapılması bağırsak hareketlerini artırır ve bu durumda da dışkılama daha sağlıklı bir biçimde olur. Özellikle günlük yürüyüş tarzı egzersizler kabızlığın önlenmesinde ciddi katkı sağlamaktadır.

Tuvalet Alışkanlıklarının Düzeltilmesi: Hemoroidal hastalığın önlenmesinde en önemli basamak budur. Hastalarımızın tümünü göz önüne aldığımızda ortak özellikleri; tuvalette çok vakit geçirme ve daha önemlisi tuvaletin ertelenmesidir (ev dışında yapamam vb. gibi nedenlerle). Sıkışma anında hemen tuvalete gidilmesi ve tuvalette kısa süre kalarak (mümkünse 10.dk dan kısa), agresif olmadan yapılacak taharetlenme ve hemoroidal hastalığın önlenmesinde çok önemli role sahiptir. 

Obezite ile Mücadele: Hızlı kilo alma ve verme süreçleri bağırsak hareketlerinin olumsuz etkilemektedir. İdeal kiloda sabit kalınarak ve diyet yaparken mutlaka lifli gıdaları diyete ekleyerek (mümkünse akdeniz tipi diyet) hemoroidal hastalık önlenebilir. Unutulmamalıdır ki Kabızlık kadar sürekli ishal durumu da makat hastalıklarına zemin hazırlamaktadır. Obezite nedeniyle geçirilen ameliyatlardan sonra ya da kontrolsüz yapılan diyetlerle ortaya çıkabilen bu durum mutlaka engellenmelidir.

Evde Uygulanabilecek Pratik Yöntemler

Ilık Su Uygulamaları: Hemoroidal hastalığın şişme (sarkmaya bağlı) gibi can yakan ve hastanın konforunu bozan bu belirtisi ılık su oturma banyoları ile hafifletilebilir. Mekanizma ılık su ile aşırı spazm halinde olan iç sfinkter kasının ılık su ile gevşetilmesinin sağlanmasıdır. Bunun için bir küvet içerisine doldurulacak ılık suya oturma yapılabileceği gibi duşta çömelerek makata yapılacak tazyikli ılık su uygulamaları da hem pratik hem de faydalı olacaktır. Burada suyun sıcaklığı iyi ayarlanmalı ve kısa aralıklarla sıkça yapılmasına özen gösterilmelidir. 

Soğuk Uygulamalar: Makatta oluşan zonklayıcı ağrının tedavisinde kullanılabilen pratik bir yöntemdir. Soğuk buz aküsünün bir havluya sarılarak kısa sürelerle ağrıyan bölgeye konularak soğukluk anestezisi ile ağrının kesilmesi hedeflenir.

Tıbbi ve Cerrahi Uygulamalar

Tıbbi Tedaviler: Hemoroidal hastalığın evresine göre değişmekle birlikte yapılabilecek birçok tıbbi tedavi imkanı bulunmaktadır. 

• Venöz dolaşımın artışını sağlayan haplar.
• Makatta ağrı ve yangı gideren kremler.
• Makat kasının gevşemesini sağlayan kremler.
• Ağrı kesici haplarla ödemin giderilmesi vb.

Burada özellikle vurgulanmalıdır ki, hemoroidal hastalığın semptomlarını rahatlatmak amacıyla yapılan birçok ilaç dışı ürün bulunmaktadır. Hastalarımızın utanma gibi nedenlerle doktor muayenesi olmadan, kulak dolma önerilerle bu ürünleri gelişigüzel kullanmamaları gerekmektedir.

Band Ligasyonu: Hemoroidal hastalığın cerrahi tedavisinde ilk basamak uygulamalardan biri olup işlem sonrası ağrı olmaması en büyük avantajıdır.

Laser Ablasyon: Uygun evrede bulunan bir hemoroid pakesinin lazer kullanımı ile sönümlendirilmesidir. İleri evre olmayan (özellikle sarkma şikayeti belirgin olmayan) hastalarda güvenle uygulanabilmektedir. İşlem sonrası ağrı olmaması en önemli avantajıdır. 

Doppler Kılavuzluğunda Hemoroid Arter Ligasyonu: Ucunda Doppler denilen ve damar bulmaya yarayan bir alet aracılığı ile yapılan pratik bir ameliyat yöntemidir. Burada amaç hemoroidin çıkarılması değil ona giden atar damarın bulunarak bağlanmasıdır. Böylece hemoroid memesinde küçülme meydana gelmekte ve şikayetler azalmaktadır. Bu yöntemde 3 pakeden az olmak kaydıyla sarkma olan bölgelere de asma işlemi yapılabilmektedir.

Longo Ameliyatı (Stapler Hemoroidopeksi): Sarkma şikayetinin belirgin olduğu hastalarda, aradaki sağlıklı mukozanın kesip dikildiği özel bir cihaz kullanarak makat sarkmasının düzeltilmesi (pakelerin asılması) ameliyatıdır.  

Cerrahi Eksizyon: Hemoroid pakelerinin cerrahi yöntemle alınması anlamına gelmektedir. Özellikle sarkma şikayetinin belirgin olduğu hastalarda, hastalığın radikal bir biçimde ortadan kaldırılabilmesi için etkin bir yöntemdir. Halk arasında dikişli ameliyat olarak da geçen bu ameliyat tipinde hastalarımızın en büyük endişesi ameliyat sonrası ağrıdır. Hem ameliyat da hem de ameliyat sonrası bakımda geliştirilen özel tekniklerle ağrı şikayeti en aza indirilebilmektedir.